Κατ’ Οίκον Ιστορία

nat_eleni

της Ναταλίας Τζομπανάκη (“Πού είμαι; Α, ναι… στην Αμερική”)

Βρεθήκαμε στην Αμερική το 2012, όταν τα τρία παιδιά μας ήταν δύο, πέντε κι επτά χρονών. Σημαντικός προβληματισμός μου σχετικά με τη μετανάστευση υπήρξε εξ’αρχής η σχέση που αυτά θα διαμορφώσουν, καθώς θα περνά ο καιρός, με τη μητέρα-πατρίδα. Τι άραγε θα νιώθουν γι’ αυτήν αν μεγαλώσουν μέσα στην αμερικάνικη κουλτούρα, την τόσο διαφορετική απ’ την ελληνική; Πώς μπορώ να τα κάνω ν’ αγαπήσουν τη χώρα καταγωγής τους τόσο, ώστε να τη θεωρούν κομμάτι του εαυτού τους, τουλάχιστον ανάλογης βαρύτητας με τη χώρα στην οποία ζουν; Τα ερωτήματα τούτα δεν έχουν σταματήσει να με απασχολούν.

Για πολλούς με τους οποίους έχω συζητήσει σχετικά, αυτά τα θέματα δεν υφίστανται. Με θεωρούν υπερβολική που προβληματίζομαι σε τέτοιο βαθμό. Για εκείνους, τα πράγματα είναι απλά: Τα παιδιά θα γίνουν πολίτες του κόσμου – μέσα τους θα μπολιαστούν δημιουργικά τα στοιχεία της Ελλάδας με τα χαρακτηριστικά της καινούργιας, και όποιας επιπρόσθετης ενδεχόμενης μελλοντικής τους πατρίδας.

Ζηλεύω όσους ζουν ως μετανάστες και αντιμετωπίζουν το ζήτημα τόσο φυσικά. Γλυτώνουν από μεγάλο εσωτερικό πόνο. Μετά δε από πέντε χρόνια, έχω αρχίσει να σκέφτομαι ότι ίσως και να έχουν δίκιο. Εξ’ ανάγκης έχω ξεκινήσει να υπομένω την ιδέα, που αρχικά ξυπνούσε μέσα μου αποκλειστικά επανάσταση. Βλέπω σταθερά τα παιδιά μου να μιλάνε μεταξύ τους Aγγλικά, να ζουν και να σχολιάζουν καταστάσεις ξένες για μένα, να χαίρονται γιορτές με τις οποίες εγώ δε νιώθω καμμία συνάφεια, να αποκτούν άγνωστες για μένα συνήθειες και να αγνοούν αυτές που βρίσκονται βαθιά μέσα μου χαραγμένες. Καταβάλλω διαρκή προσπάθεια όλα αυτά να μη μ’ενοχλούν τόσο. Εφόσον δεν μπορώ να τα πολεμήσω, χρειάζεται κάποια στιγμή να τα δεχτώ, δεν μπορεί να ζει κανείς συνεχώς σε μια κατάσταση άρνησης.

Σ’αυτό το γενικό πλαίσιο, απ’ την αρχή αναρωτιόμουν για τις εναλλακτικές μας όσον αφορά την εκμάθηση των Ελληνικών. Επιχείρησα την πρώτη χρονιά εγώ να κάνω μάθημα στα παιδιά, διαπίστωσα, όμως, στην πράξη ότι δεν ήταν καθόλου εύκολο, γιατί απαιτούσε σημαντική πειθαρχία. Με όλες τις δυσκολίες της προσαρμογής, το εγχείρημα σύντομα εγκαταλείφθηκε. Στην περιοχή μας υπάρχουν ελληνικές ενορίες στις οποίες λειτουργούν ελληνικά απογευματινά δημοτικά σχολεία, μία ή δύο φορές την εβδομάδα, κι έτσι τελικά επιλέξαμε αυτήν τη λύση για λίγα χρόνια.

Η μεγάλη μου κόρη το περασμένο καλοκαίρι τελείωσε το δημοτικό, κι αποφοίτησε απ’ το ελληνικό σχολείο. Βρέθηκα, λοιπόν, ξανά αντιμέτωπη με το αρχικό πρόβλημα, και μάλιστα τώρα πιο έντονο, εφόσον είναι μεγαλύτερη. Πώς θα συνεχίσει να μαθαίνει τα Ελληνικά που αντιστοιχούν στην ηλικία της; Έχω κάπως συμβιβαστεί με την ιδέα ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, δεν μπορεί να τα γνωρίζει τόσο καλά όσο αν ζούσαμε στην Ελλάδα, όμως δεν έχω εγκαταλείψει την επιθυμία να τ’αγαπήσει, να διαπιστώσει τον πλούτο τους και να τα χρησιμοποιεί όσο γίνεται σωστότερα και πιο άνετα. Και με τις άλλες γνώσεις στις οποίες έχει μεγάλο κενό; Ιστορία, Αρχαία, αρχαίους συγγραφείς, που τώρα ξεκινούν τα παιδιά στο γυμνάσιο; Είναι για μένα σημαντικό ν’ αποτελέσουν κομμάτι της διαμόρφωσης του εαυτού της. Δεν έμενε, λοιπόν, άλλη λύση από το να επιχειρήσω ξανά εγώ τη διδασκαλία στο σπίτι.

my_student

της Ναταλίας Τζομπανάκη (“Πού είμαι; Α, ναι… στην Αμερική”)

Το καλοκαίρι που βρισκόμασταν στην Ελλάδα για διακοπές, εξοπλίστηκα με βοηθήματα για τα μαθήματα στα οποία έδωσα προτεραιότητα: Νέα, Αρχαία, Ιστορία. Επίσης ανακάλυψα ότι όλα τα ελληνικά σχολικά βιβλία είναι προσβάσιμα στο διαδίκτυο (http://ebooks.edu.gr/new/), και μάλιστα συνοδευόμενα από το βιβλίο του καθηγητή. Επιστρατεύω, δε, στις επάλξεις ό,τι σχετικό βιβλίο μπορώ να βρω, δικό μου ή παιδικό, που να κυκλοφορεί στο σπίτι.

Έκθλιψη; Ποιητικό αίτιο; Χετταίοι; Από τα βάθη της παιδικής μνήμης ανασύρονται θραύσματα αραχνιασμένα που επιζητούν ξεσκόνισμα και συναρμολόγηση. Ομολογώ ότι το εγχείρημα είναι δύσκολο. Δεν είμαι φιλόλογος, και η κατάρτισή μου είναι ελλιπής για να διδάξω τέτοια θέματα. Χρειάζομαι χρονοβόρα προετοιμασία για κάθε μάθημα, αγκαλιά με τα βοηθήματα και τα βιβλία καθηγητή, εκεί που ώρα δεν περισσεύει. Όταν όμως απογοητεύομαι, αναλογίζομαι την εναλλακτική – αν το αφήσουμε, δεν θα γίνει τίποτε απολύτως. Μου δίνει, λοιπόν, θάρρος η σκέψη ότι όσο ελλιπές και να είναι αυτό που κάνουμε, είναι σίγουρα καλύτερο απ’ το καθόλου.

Με κάποια έκπληξη βλέπω ότι, πέρα από τη φυσική αγγαρεία που οποιοδήποτε μάθημα συνεπάγεται, η κόρη μου έχει διάθεση να μελετήσει – με τίποτα, για παράδειγμα, δεν περίμενα να ευχαριστιέται να μεταφράζει αρχαίο κείμενο, κι όμως συμβαίνει, είναι από τα μέρη του μαθήματος που της αρέσουν πιο πολύ! Επιπλέον, έχω σπαζοκεφαλιάσει αυτοσχεδιάζοντας να σκέφτομαι ιδέες που να προσδίδουν στο μάθημα ενδιαφέρον. Το διαδίκτυο έχει αποδειχθεί πολύ χρήσιμο – προσφέρει τεράστια ποσότητα πληροφορίας, αρκεί να υπάρχει χρόνος να τη διερευνήσει κανείς. Πολλοί Έλληνες φιλόλογοι διατηρούν σχετικά ιστολόγια, ενώ, εφόσον η κόρη μου μιλάει Αγγλικά, αξιοποιούμε πολύ το ΥouTube, στο οποίο υπάρχει αφθονία υλικού που δίνει ζωή στο αντικείμενο, ιδιαίτερα της Ιστορίας. Επιπρόσθετα, επειδή με την αρχαία Ελλάδα θα ασχοληθούν κάποια στιγμή και στο αμερικάνικο σχολείο, σε ιστότοπους όπου Αμερικάνοι καθηγητές μοιράζονται μεταξύ τους υλικό, όπως το https://www.teacherspayteachers.com, βρίσκει κανείς χρήσιμες συμπληρωματικές δραστηριότητες.

Δεν ξέρω τι ακριβώς θα καταφέρουμε. Ακόμη αμφιβάλλω για το αν θ’ αντέξουμε να κάνουμε μάθημα ολόκληρη τη χρονιά. Ούτε γνωρίζω αν το εγχείρημα θα έχει συνέχεια. Όσο η κόρη μου μεγαλώνει, τόσο το βάθος της απαιτούμενης γνώσης θα γίνεται μεγαλύτερο. Ο μεσαίος μου γιος τελειώνει κι αυτός φέτος το ελληνικό σχολείο, και πιθανώς του χρόνου να αναγκαστώ να εγκαταλείψω, μην μπορώντας να αντεπεξέλθω στις ανάγκες δύο «μαθητών» σε διαφορετικά επίπεδα. Όμως, στο μικρό διάστημα που το έχουμε επιχειρήσει, και για όσο το καταφέρουμε, αισθάνομαι ότι ο κόπος μας δεν πάει εντελώς χαμένος. Είπαμε, από το τίποτα, ό,τι και να πετύχουμε σίγουρα προσθέτει αξία.

Αν κάποιος νεομετανάστης αναγνώστης σκέφτεται να εφαρμόσει κάτι ανάλογο όμως διστάζει, η πρότασή μου είναι να το δοκιμάσει. Αποδεικνύεται περισσότερο εφικτό απ’ ό,τι φαντάζεται κανείς. Από την άλλη, αν υπάρχει κάποιος που διαθέτει πληροφορίες, υλικό ή διδακτικές συμβουλές να μου προσφέρει, θα τις δεχθώ με μεγάλη ευγνωμοσύνη!

Για περισσότερα σχετικά μ’ αυτό το θέμα, επισκεφτείτε το https://katoikonistoria.wordpress.com/

nat01Η Ναταλία Τζομπανάκη γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, όμως πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της στην Αθήνα. Το 2012 μετακόμισε με την οικογένειά της στο New Jersey των Η.Π.Α., εξαιτίας της κρίσης στην Ελλάδα. Ασχολείται με γραφιστικές εφαρμογές, εικονογράφηση και συγγραφή κειμένων για παιδιά. Έχει σπουδάσει ιατρική, γραφιστική και οπτική επικοινωνία, Ορθοδόδοξη αγιογραφία, παιδική εικονογράφηση και τώρα παρακολουθεί το τμήμα Σπουδών στον Ελληνικό Πολιτισμό του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου. Προσωπικό web site: www.stirfrycreative.com

 

1 Comment

  1. Maria Chatzigianni says:

    Μπράβο Ναταλία που δεν το βάζεις κάτω!!! Και μεις εδώ στη μακρινή Αυστραλία, ήρθαμε τέλος του 2012, τα ίδια προβλήματα και διλήμματα αντιμετωπίζουμε. Για μένα εκτός από τη Γλώσσα και την Ιστορία είναι και όλο το πολιτιστικό θέμα…λυπάμαι που τα παιδιά μου δεν θα καταλάβουν τι είναι Χατζηδάκις,Θεοδωράκης κλπ….λυπάμαι που δεν θα μπορούν κάθε Σ/κο να πηγαίνουν παιδικό θέατρο όπως κάναμε στην Αθήνα, στο Ηρώδειο, στο Λυκαβητό …και τόσα άλλα….θα μου πεις κερδίζουν άλλα πράγματα…και ίσως τελικά το πρόβλημα να είναι δικό μας…των γονιών…και όχι αντικειμενικό…θα δείξει. Πάντως, έχεις απόλυτο δίκιο είναι μεγάλη μάχη με το μέσα μας…και θέλει επιμονή…δεν θέλω με τίποτα να συμβιβαστώ σε αυτό το θέμα…θέλω να μεγαλώσουν και να είναι περήφανοι για τη γλώσσα και τις ρίζες τους και αυτό να τους δίνει θάρρος!!!

Leave a Comment